Beancount FAQ: Vragen over Plain-Text Boekhouden

Ongeveer vijf concepten, geen diploma. Je hebt de vijf accounttypes nodig (activa, passiva, eigen vermogen, inkomsten, uitgaven), het idee dat elke transactie waarde verplaatst tussen ten minste twee daarvan, en de regel dat een transactie in balans moet zijn. Beancount handhaaft de rest voor je — het markeert elke transactie waarvan de cijfers niet kloppen als een fout in plaats van die stilzwijgend te accepteren, zodat de software de fouten opvangt die een beginner anders zou missen.

Begin met de Inleiding tot Beancount, houd de Woordenlijst open in een tabblad, en voeg je eerste transacties toe in de Quick Start.

Beancount gebruikt de woorden "debet" en "credit" helemaal niet — het gebruikt getallen met een teken die moeten optellen tot nul. Geld dat een account verlaat is negatief, geld dat binnenkomt is positief, en een transactie is geldig wanneer de boekingen elkaar opheffen. Dit is hetzelfde dubbel boekhouden dat accountants doen, met het vocabulaire verwijderd dat nieuwkomers verwart.

Als je traditionele boekhoudsoftware hebt gebruikt, is de vertaling: een debet is een positief getal en een credit is een negatief getal. Zie de referentie Taalsyntaxis voor hoe boekingen worden geschreven, of Debet en Credit Uitgelegd voor de boekhoudkundige achtergrond in gewoon Nederlands.

Omdat geld altijd ergens vandaan komt, en de nul-som is wat dat feit omzet in een foutcontrole. Als je $40 uitgeeft aan boodschappen, heeft dat geld een bankrekening verlaten — beide helften vastleggen betekent dat de twee elkaar moeten opheffen, en elke typefout in een van beide bedragen wordt gemarkeerd als een fout in plaats van stilzwijgend een verkeerd saldo te produceren.

Dit is waarom een plain-text ledger betrouwbaarder is dan een spreadsheet met uitgaven: de structuur zelf is zelfcontrolerend. Een saldo-assertie is het gerelateerde mechanisme dat je ledger vergelijkt met de werkelijkheid.

Leg een transactie vast op je startdatum die het huidige saldo van elk account verplaatst vanaf Equity:Opening-Balances, en voeg dan een balance-assertie toe om het vast te zetten. Je hoeft je financiële geschiedenis niet te reconstrueren — kies een startdatum, neem de saldi zoals ze die dag zijn, en ga van daaruit verder.

De Quick Start loopt door een compleet voorbeeld van beginsaldi.

Begin grof en splits alleen wanneer een fijnere splitsing een beslissing zou veranderen. Een stuk of twintig accounts is ruim voldoende om mee te beginnen; als je je afvraagt of "Expenses:Food" boodschappen van restaurants zou moeten scheiden, is de nuttige test of je daadwerkelijk iets anders zou doen wetende wat de splitsing oplevert.

Hernoemen en splitsen later is een zoek-en-vervang in een tekstbestand, dus de kosten van eenvoudig beginnen zijn laag. Accountnamen nestelen, dus je kunt beginnen met een brede categorie en die later opsplitsen in sub-accounts zonder de geschiedenis te herschrijven — zie Hoe Ontwerp je een Rekeningschema als je een structuur wilt om te kopiëren.

Een spreadsheet kan je niet vertellen wanneer die fout is. Plain-text accounting handhaaft dubbel boekhouden, dus elke transactie is zelfcontrolerend, en het bestand blijft grep-baar, diff-baar en scriptbaar zolang tekstbestanden bestaan. Je krijgt ook echte versiegeschiedenis: git log op je ledger laat precies zien wat er is veranderd, wanneer, en waarom.

Het praktische verschil blijkt bij meerdere accounts, valuta's of investeringen, waar een enkelvoudige spreadsheet stilzwijgend afdrijft van de waarheid. Zie Transparant en Auditbaar Boekhouden.

Als je alleen wilt weten wat je aan koffie hebt uitgegeven, ja — een spreadsheet is prima. Dubbel boekhouden verdient zichzelf terug zodra je meerdere accounts hebt, een hypotheek, een beleggingsrekening, of meer dan één valuta, want dat zijn precies de situaties waarin enkelvoudige registratie geld verliest zonder het je te vertellen.

Een nuttige manier om erover na te denken: dubbel boekhouden is een controlesom voor je financiën. Zie de Inleiding voor het uitgebreidere pleidooi.

Nee. Fava is een volledige webinterface bovenop hetzelfde tekstbestand — balansen, winst-en-verliesrekeningen, grafieken, en het invoeren van transacties — en Beancount.io draait het voor je met je ledger in de cloud. Het tekstbestand blijft de bron van waarheid, dus je kunt de web-UI dagelijks gebruiken en alleen naar een terminal gaan wanneer je dat wilt. Als je toch een terminal verkiest, maakt de bea-commandoregel datzelfde bestand aan, controleert het en rapporteert erover — zie de CLI-quickstart.

Zie UI-functies voor wat de interface kan, of probeer de live demo.

De meeste mensen importeren 80–95% van de transacties en voeren de rest handmatig in. In grove volgorde van betrouwbaarheid: een directe OFX/QFX-download van je bank, een CSV-export plus importregels, een aggregatorverbinding, en — alleen als laatste redmiddel — een PDF-afschrift omgezet naar CSV. De banksynchronisatie van Beancount.io regelt de verbinding en categorisering voor je.

Reken erop dat je een regel per instelling moet schrijven of aanpassen: CSV-exports van banken zijn berucht inconsistent, en een handelaarsnaam met een niet-escaped komma is een reëel en veelvoorkomend probleem. Zie Slimme Import voor het geautomatiseerde pad.

Voor een eenmalig bestand doen twee gratis browser-converters het mechanische werk zonder iets te uploaden: CSV naar Beancount voor spreadsheet-exports, en OFX & QIF naar Beancount voor de .ofx, .qfx, .qbo en .qif-downloads die banken bieden wanneer ze helemaal geen CSV bieden.

Importers dedupliceren tegen vermeldingen die al in je ledger staan, op basis van datum, bedrag en begunstigde, en markeren alles wat dubbelzinnig is zodat jij het bevestigt in plaats van te gokken. De gebruikelijke workflow markeert onzekere imports als in behandeling zodat je ze beoordeelt voordat ze deel worden van het permanente record.

OFX maakt dit makkelijker dan CSV: elke transactie draagt een FITID die de bank stabiel houdt tussen downloads, zodat een importer kan matchen op identiteit in plaats van op gevolgtrekking — de OFX-converter bewaart die als een id:-metagegevensveld.

De andere helft van het antwoord is overboekingen: geld dat tussen twee accounts van jou beweegt, verschijnt in de exports van beide banken. Registreer het één keer als een enkele transactie met twee boekingen.

Nee — en voor veel mensen is dit juist de reden om überhaupt plain-text accounting te gebruiken. Je kunt zelf OFX of CSV uit je bank exporteren en nooit inloggegevens aan een aggregator geven. Als je geautomatiseerde synchronisatie verkiest, gebruikt Beancount.io een door de bank gesanctioneerde aggregator in plaats van je online bankwachtwoord op te slaan.

Lees de details op de beveiligingspagina.

Voeg een balance-assertie toe voor het eindsaldo van het afschrift, gedateerd op de dag na de afsluitdatum. Saldo-asserties worden geëvalueerd aan het begin van hun datum, dus de assertie van de volgende ochtend is wat elke transactie tot en met de laatste afschriftdag omvat. Als je ledger niet overeenkomt met de bank, rapporteert bea check een Balance failed-fout en eindigt met een niet-nul exitcode, wat reconciliatie verandert van een handmatige vergelijking in iets wat de software elke keer dat die draait controleert.

Een maandelijkse cadans is voor de meeste mensen voldoende. Zie Filteren en Zoeken voor het opsporen van een discrepantie.

Native, en dit is een van de sterkste voordelen ten opzichte van consumentenfinanciën-apps. Elk bedrag draagt zijn valuta, accounts kunnen er meerdere tegelijk bevatten, en conversies worden expliciet vastgelegd met @ voor een prijs of {} voor een kostprijs, zodat een wisselkoerswijziging nooit stilzwijgend je geschiedenis herschrijft.

Niets wordt achter je rug om geconverteerd — je ziet altijd zowel de oorspronkelijke valuta als de geconverteerde waarde. Zie Taalsyntaxis, Precisie & Toleranties, en Multi-Valuta Boekhouden voor de boekhoudkundige kant.

Gebruik Live Prijzen voor ondersteunde activa in een gehoste Beancount.io-ledger, of haal koersen op in lokale prijsbestanden voor upstream Beancount en Fava. De picker laat je een koersvaluta kiezen en beheerde includes kopiëren. Compatibele bea-versies ondersteunen ook beheerde includes; de installatiegids linkt naar hun instructies.

Beheerde prijzen beïnvloeden marktwaardering, niet transactiebedragen of kostprijs. Je eigen prijs heeft prioriteit voor dezelfde datum en hetzelfde paar. Verversingen kunnen verouderde gecachte prijzen gebruiken tijdens een storing, en een latere koers kan een ontbrekende historische waarderingsdatum niet vullen.

Leg aankopen vast met een kostprijs tussen accolades — 10 AAPL {150.00 USD} — en Beancount volgt elke partij afzonderlijk. Wanneer je verkoopt, geef je aan welke partij je vermindert, en de vermogenswinst volgt automatisch uit de rekenkunde in plaats van iets wat je met de hand berekent.

Beancount ondersteunt STRICT-, FIFO-, LIFO- en NONE-boekingsmethoden. Gemiddelde-kostprijs- boeking wordt geparseerd maar niet volledig geïmplementeerd — als je fiscale jurisdictie gemiddelde kostprijs vereist, plan dan om het bij te houden met een plugin of expliciete partijen. Zie Voorraadbeheer.

Precies zoals elke andere grondstof: een cryptocurrency is een eenheid met een kostprijs, dus dezelfde partij- en boekingsmachinerie is van toepassing. Een ruil van het ene token voor het andere is een enkele transactie die de ene partij vermindert en een andere opent, wat ook de manier is waarop je de gerealiseerde winst krijgt die de meeste belastingdiensten gerapporteerd willen zien.

Zie Cryptocurrency Portefeuille Tracking en de kant-en-klare crypto-sjablonen.

Bedrijven gebruiken het, waaronder bedrijven met honderdduizenden transacties. Het ondersteunt accrual-boekhouden, multi-entiteitsstructuren, en de rapporten die een accountant verwacht. De eerlijke beperkingen zijn dat er geen gelijktijdige bewerking door meerdere gebruikers is, geen ingebouwde facturatie-UI, en geen goedkeuringsworkflow voor crediteuren — het is een ledger, geen ERP.

Zie Branchespecifieke Opstellingen en de Open Ledger-showcase van echte bedrijfsboeken.

Houd ze gescheiden — ofwel als afzonderlijke top-level accountbomen in één bestand of als twee bestanden gecombineerd met include. Ze door elkaar halen maakt de winst-en- verliesrekening van het bedrijf betekenisloos en maakt de belastingtijd moeilijker, en ze scheiden kost vooraf niets.

Twee bestanden is meestal de schonere keuze zodra het bedrijf een eigen bankrekening heeft. Zie Multi-Bestand Ondersteuning.

Modelleer vorderingen als een activa-account en schulden als een passiva-account, en leg dan de factuur vast wanneer je die uitgeeft en de betaling wanneer die binnenkomt — dat is accrual-boekhouden, en Beancount ondersteunt het direct. Wat het niet heeft is een facturatie-interface: het volgt wat je tegoed hebt, het genereert of verzendt de factuur niet.

Zie Financiële Rapportagesjablonen voor de rapportagekant, Branchespecifieke Opstellingen voor uitgewerkte voorbeelden, en Debiteuren Begrijpen voor de concepten.

Exporteer de rapporten in plaats van het ledger. Je accountant wil vrijwel zeker geen tekstbestand — die wil een winst-en-verliesrekening, een balans, en een transactielijst, die je als CSV of PDF kunt produceren vanuit de webinterface of met een query.

Zie de Belastingvoorbereidingsgidsen, Financiële Rapportagesjablonen, en Query met SQL voor het ophalen van precies de cijfers die ze vragen.

Alle drie zijn plain-text dubbel-boekhoudsystemen met vergelijkbare bestandsformaten. Ledger is het origineel en de meest tolerante parser; hledger is een Haskell-herimplementatie die bekend staat om zijn vriendelijke CSV-importregels en documentatie; Beancount heeft de strengste parser en de sterkste ondersteuning voor investeringen, partijen en meerdere valuta's, plus een Python-plugin-API.

Strengheid is de echte afweging: Beancount weigert een bestand te laden dat het dubbelzinnig vindt, wat fouten vroeg opvangt ten koste van meer pietluttigheid. Zie Beancount vs Ledger CLI en Beancount vs hledger.

Niet native — dit is een echt gat in plaats van een verborgen functie. De ingebouwde budgettering van Beancount is beperkt, en mensen die strikt envelopgedrag willen gebruiken meestal een community-plugin of modelleren enveloppen als accounts.

Als envelopbudgettering het belangrijkste is dat je wilt, lees Beancount vs YNAB voordat je overstapt. Voor wat vandaag wel werkt, zie Budgetteren in Beancount.

Ja. De document-richtlijn koppelt een bestand aan een account en datum, en de webinterface laat je die documenten uploaden en doorbladeren naast de transacties waar ze bij horen. Bonnetjes blijven gewone bestanden op schijf, dus ze zijn net zo draagbaar als het ledger zelf.

Zie UI-functies.

Ja — Beancount.io publiceert iOS en Android-apps voor het bekijken van je ledger en het vastleggen van transacties onderweg, wat het gat is dat de meeste plain-text-opstellingen open laten.

Voor snelle vastlegging zonder app noteren veel mensen een ruwe notitie en reconciliëren die later in het ledger.

Een decennium aan persoonlijke financiën is een paar megabyte en laadt ruim onder een seconde. Beancount herberekent saldi uit de volledige transactiegeschiedenis bij elke laad, en dat blijft snel tot in de honderdduizenden vermeldingen. Daarna is de limiet het comfort van bewerken en diffen, niet de laadtijd: splitsen per jaar met include houdt individuele bestanden klein, maar de geïncludeerde bestanden vormen nog steeds één gecombineerd ledger dat Beancount volledig laadt en herberekent, dus het is een gemak voor bestandsorganisatie in plaats van een versnelling of een manier om aparte boeken bij te houden.

Zie Multi-Bestand Ondersteuning voor het splitsen van een groeiend ledger.